Genderspecifiek taalgebruik

Manspreading (mannen die met de benen wijduit zitten in het OV), man slushie (cocktail zonder het parapluutje en andere ‘fancy shit’), mansplaning (mannen die op neerbuigende toon iets aan vrouwen uitleggen wat ze allang weten), mansnuggy (harige man in zijn eigen ‘truitje’), manblink (mannen die tegen hun tranen vechten), man buffer (de twee stoelen die mannen worden geacht tussen hen leeg te laten in een niet volle bioscoop). En zo waren er nog veel meer voorbeelden. Een onderzoek waar ik om moest lachen, soms hardop, maar dat ook schrijnend was omdat duidelijk werd dat mannen en vrouwen onder grote sociale druk staan en zowel lijden onder, als profiteren van de starre en veroordelende sociale druk wat betreft gender.

Onlangs publiceerde Océane Foubert, een jonge taalwetenschapSTER (!) The case of man-X in LEXIS* over genderspecifiek taalgebruik (Engels) en de bedoelingen hiervan. Voor ik aan het lezen ging, had ze mij tijdens een ontmoeting al van iets overtuigd waar ik eigenlijk geen zin meer in had: in het nut van het

vragende vingers

gebruik van vrouwelijke aanduidingen als ‘schrijfster’, ‘directrice’, ‘voorzitster’, etc. Soms krijg ik van kinderen te horen: ‘U moet toch schrijfster zeggen?’ En dan antwoord ik: ‘Nou ja, iedereen weet nu wel dat wanneer je schrijver zegt, dit een man of een vrouw kan zijn.’ Maar dat schijnt helemaal niet zo te zijn. Het schijnt dat kinderen aannemen dat een schrijver een man is tot anderszins duidelijk wordt (foto of optreden). Hetzelfde geldt voor directeur, chauffeur, voorzitter, kunstenaar, en natuurlijk brandweerman, ombudsman, etc.
Dus nu gebruik ik ‘schrijfster’ weer, en ‘voorzitster’.
Ik ben altijd al alert op vrouwen in functies in mijn boeken, en liet in mijn laatste boek de buschauffeur een vrouw zijn, maar buschauffeuse… wat een woord! De Nederlandse Taalunie staat erachter, maar gevoelsmatig vond ik het veel te geforceerd. Enfin, uit de context moesten kinderen dan maar ontdekken dat de chauffeur (Aha!) een vrouw was.
Bestuurster? Tja. Van het land of van een bus? Lastig hoor.

Wat doet het gebruik van onze taal met het vormen van onze kinderen? We moeten blijven vernieuwen, blijven nadenken, en blijven zoeken naar nieuwe, mooie woorden zoals: leerkracht.

Een neutraal woord voor schrijver: schrijfkracht?

*LEXIS, Journal in English Lexicology, december 2018
Gender-biased neologisms: the case of man-X
authors: Océane Foubert and Maarten Lemmens

Advertenties